,

John Dee: Kraliçenin Büyücüsü ve Meleklerin Dili

Sigillum Dei Aemeth (Tanrı’nın Hakikat Mührü). Dee’nin seanslarında kullandığı, iç içe yedigen ve yıldızlardan oluşan, isimlerle çevrili mühür. CC0.

John Dee (1527–1608/09), Elizabeth dönemi İngiltere’sinin en ilginç zihinlerinden biriydi. Matematikçiydi, Öklid’in İngilizce çevirisine önsöz yazdı. Denizcilere danışmanlık yaptı, “British Empire” kavramını ilk kullananlardan biri oldu. Kraliçe I. Elizabeth’in taç giyme tarihini astrolojik hesaplarla belirlediği söylenir. Ama Dee’yi bugün hâlâ konuşulur kılan şey, hayatının son yirmi yılında meleklerle iletişim kurmaya çalışmasıdır.

Kelley ve “Enokyan” dil

1580’lerde Dee, medyum Edward Kelley ile çalışmaya başladı. Kelley bir “gösterme taşına” bakıyor, gördüklerini ve duyduklarını anlatıyordu. Dee de bunları titizlikle kaydediyordu. Bu seanslarda harf harf dikte edilen bir dil ortaya çıktı. Dee bu dilin, Âdem’in cennette konuştuğu dil olduğuna inanıyordu. Bugün “Enokyan” adıyla bilinen bu dilin kendine ait bir alfabesi ve dilbilgisi vardır.

Sigillum Dei Aemeth (Tanrı’nın Hakikat Mührü). Dee’nin seanslarında kullandığı, iç içe yedigen ve yıldızlardan oluşan, isimlerle çevrili mühür. CC0.
Sigillum Dei Aemeth (Tanrı’nın Hakikat Mührü). Dee’nin seanslarında kullandığı, iç içe yedigen ve yıldızlardan oluşan, isimlerle çevrili mühür. CC0.

Mühür ve ayna

Dee’nin talimatına göre balmumundan dökülen Sigillum Dei Aemeth, masanın ayaklarının altına yerleştirilir ve gösterme taşı bunun üzerine konurdu. Mührün dört örneği bugün British Museum’da korunuyor. Aynı koleksiyonda, Dee ile ilişkilendirilen cilalı bir obsidyen ayna da var. Aynanın Aztek kökenli olduğu ve İspanyol fethinden sonra Avrupa’ya getirildiği düşünülüyor.

John Dee ile ilişkilendirilen obsidyen “kara ayna”. British Museum. Fotoğraf: Vassil, CC0.
John Dee ile ilişkilendirilen obsidyen “kara ayna”. British Museum. Fotoğraf: Vassil, CC0.

Dee yoksulluk içinde öldü. Kütüphanesi dağıldı, notlarının bir kısmı yıllar sonra gizli bir çekmecede bulundu. Bilimle büyünün henüz ayrışmadığı bir çağda, ikisini birden ciddiyetle sürdüren son büyük figürlerden biriydi.